1 محمود بن عمر چغمينى قانونچه محمود بن عمر چغمينى كه كنيه او ابو على و لقب وى شرف الدّين بود ( متوفّى 618 ه . 1221 م . ) طبيب بسيار معروف چغمين واقع در منطقه خوارزم و دانشمند طبّ و فلكيات است . او تلخيص قانون را كه تحت عنوان قانونچه تدوين كرده از نظر جامعيّت و حسن بيان در محافل پزشكى بسيار مقبول واقع شده است . اين تأليف ده مقاله دارد و نه تنها به عنوان يك كتاب لازم ابتدايى براى درس طبّ جاى خود را باز كرد ، بلكه پزشكان پژوهشگر سعى و كوشش را براى شرح و حاشيهء آن نيز مبذول داشته‌اند . به زبان‌هاى مختلف ترجمه شده و بارها به چاپ رسيده است . در هند نسخه‌هاى متعدّد و باارزش قانونچه يافت مىشود . در مؤسّسهء تاريخ و تحقيق طبّ در دهلىنو نسخهء خطّى سال 1070 ه . / 1659 م . و در خدابخش نسخهء خطّى كتابت‌شده در سال 1114 ه . / 1702 م . نگهدارى مىشود . در كتابخانهء رضا ( رامپور ) يك نسخهء سال 1109 ه . / 1698 م . و نسخهء ديگر از سال 1145 ه . / 1732 م . نگهدارى مىشود . يكى از چاپ‌هاى متعدّد عربى چاپ نولكشور است كه در سال 1299 ه . / 1881 م . به چاپ رسيده . قديم‌ترين ترجمهء فارسى در سال 1782 م . در كلكته به چاپ رسيد . اسامى كسانى كه دربارهء قانونچه كار كرده‌اند در اين كتاب جداگانه آمده است و در زير فقط از شرح‌هايى نام برده مىشود كه دربارهء آنها اطّلاعى به دست نيامده است . الملخص فى علم الهيئت مشهور به چغمينى كتاب مشهور اوست كه در هند از كتب درسى نظاميه است . 2